Waar gaat al dat geld heen? 

Nu ik voor Shell werk, word ik geregeld geconfronteerd met vragen over onze bizar hoge winst en de extreem hoge olieprijs waar iedereen de dupe van wordt. Het is (gelukkig ) nooit een persoonlijke aanval, maar als medewerker van zo’n organisatie voel je je toch altijd (een beetje) verantwoordelijk.

Het is ook een interessante kwestie. Er zijn maar weinig zaken die zo’n impact op de hele wereld hebben. En dit is dan ook een van de redenen waarom ik voor Shell als werkgever heb gekozen: een kijkje in de keuken van een organisatie die in een van de meeste turbulente industrieën ter wereld zit.

Maar goed, om even terug te komen op de eerste prangende vraag: Hoe kan het dat wij allemaal steeds meer moeten betalen voor onze benzine terwijl de oliemultinationals lachend rijk lijken te worden? Waarom is de benzine zo duur en wat doet een organisatie als Shell hier aan?

De komende paragrafen geven een beeld van hoe ik de huidige situatie en de rol van Shell hierin begrijp. Ik heb de situatie zo objectief mogelijk beschreven.

De voornaamste reden voor de hoge prijs is dat de vraag naar energie sneller stijgt dan het aanbod. We weten allemaal dat waar de vraag groter is dan het aanbod, de prijs zal stijgen. Dit wordt versterkt door de verwachting dat de energieproducenten niet in staat zullen zijn om dit gat de komende decennia te dichten. Sterker nog, onderzoek wijst uit dat de vraag naar energie in 2050 twee keer zo groot zal zijn als nu, en dat het onmogelijk zal zijn om aan deze vraag te kunnen voldoen. Deze kennis zorgt voor extra onzekerheid, hetgeen speculaties als gevolg heeft. Deze speculaties drijven de olieprijs ook extra op en zorgen voor grote schommelingen in de prijs. Onzekerheid is voor niemand goed.

Shell zelf kan hier maar weinig aan doen. Shell is een van de grootste olieproducenten ter wereld, het produceert echter maar 2,5% van de wereldproductie ruwe olie. Meer dan 50% van de benzine en diesel bij de 46.000 Shell benzinestations is niet zelf geproduceerd. Die wordt op de wereldmarkt ingekocht. Dit betekent dat Shell, net als de klanten van de benzinestations, blootgesteld wordt aan de hoge benzineprijzen en de onzekerheid over waar de prijs heen zal gaan.

De retail business (verkoop van bezine en diesel aan de consument) is een markt waarin enorme hoeveelheden benzine en diesel worden verkocht, er zit echter maar weinig marge op. Er zit in veel landen bijvoorbeeld hoge percentages BTW en accijnzen op een liter benzine; die kan tot 75 procent van de prijs oplopen.

Het overgrote gedeelte van de winst komt dan ook uit de productie van olie en gas. En natuurlijk, als de prijs van een vat olie omhoog gaat, verdient Shell ook meer geld. En omdat Shell zo groot is, gaat het om een enorm bedrag aan winst. Maar wat wordt er nou met dat geld gedaan?

Shell gebruikt een enorm percentage van de winst voor investeringen in de productiecapaciteit en het vinden van alternatieven voor olie. De vraag naar energie zal blijven stijgen, dat betekent dat de prijs afhankelijk is van meer aanbod en meer keuzes in alternatieven. In 2007 heeft Shell $27.1 miljard geinvesteerd en de verwachting is dat er dit jaar $35-$36 geinvesteerd zal worden. Er worden enorme investeringen gedaan in olie en gas projecten om er voor te zorgen dat het aanbod enigszins aan de vraag zal kunnen blijven voldoen.

Natuurlijk wordt er ook heel veel geld in alternatieve brandstoffen en duurzame oplossingen gestoken. Het zal nooit genoeg zijn, maar Shell heeft een breed scala aan duurzame investeringen waar veel geld en onderzoek naartoe gaat: biobrandstoffen, windenergie, LNG, en innovaties op het gebied van brandstofverbruik.

De winst van Shell is enorm, maar de uitdagen zijn ook enorm. In deze industrie en met het beoogde beeld voor de toekomst, is het essentieel dat er strategisch over de toekomst nagedacht wordt. De hoop is dat de investeringen van vandaag zich in de toekomst zullen uitbetalen. Voor iedereen. Maar het zal nog wel even duren voordat de effecten van de investeringen echt terug te zien zijn in de prijzen van benzine en diesel. 

Door j_odijk op 12-8-2008 om 22:42.

Goed verhaal Odijk! Ik zeg: lang leve de marktwerking! Ik kan me niet zozeer irriteren aan de hoge branstofprijzen, maar meer aan waar het overheidsgeld, gewonnen uit bezinetaxes, naar toe gaat. Maar ja, dat zal nooit veranderen denk ik. Ik ben echter meer benieuwd wanneer er alternatieve brandstoffen echt op de markt komen. Het is toch een ontzettend raar verhaal: waterstof is gratis, 0,0 vervuiling en recyclebaar, 70% van de aarde bestaat eruit. Ik heb 7 jaar geleden op de Rai een BMW gezien die al op waterstof reed. Waarom kunnen we in de wetenschap zoveel, maar nog niet alle auto's op waterstof laten rijden? Heel simpel: het kan en het is relatief heel makkelijk om het te doen, maar olie is een heel belangrijk politiek middel! Ik ben ervan overtuigd dat er in olieland veel en veel meer speelt dan de burger mag weten. Olie is er nog wel genoeg, het insinueren van een lagere olievoorraad is goed voor de vraagprijs en de belangen die theedoeken, oliemaatschijpen en politici er bij hebben is veel groter dan het belang om milieuvriendelijk en goedkoop een alternatieve brandstof te produceren. Green choices slaat wel aan bij de consument, maar het is natuurlijk bullshit. Wat 100.000 windmolens doen is een lachertje voor wat olie nu nog kan doen. Ik denk dat het vanzelf wel goed komt. Hoge bomen vangen veel wind en kritiek op Shell is leuk voor de kortzichtige Greenpeace achtige groupies (de media dus) om af te zeiken. Ik hoop dat een wereldleider als Shell, een commercieel bedrijf en zeer machtig bedrijf op een dag de eerder genoemde oliebelanghebbenden voor lul zet door een milieuvriendelijke en toegankelijke alternatieve brandstof op de markt te brengen. Ik betaal daar graag voor. Ik heb gesproken. BV

LAATSTE 8 REACTIES: